Mon. Sep 23rd, 2019

ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਜੇਤਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਦੀ ਕੋਈ ਹਰਾ ਨਾ ਪਾਇਆ: ਦ ਗ੍ਰੇਟ ਗਾਮਾ

ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਜੇਤਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਦੀ ਕੋਈ ਹਰਾ ਨਾ ਪਾਇਆ: ਦ ਗ੍ਰੇਟ ਗਾਮਾ

ਹਿਮਾਂਸ਼ੂ ਰਾਏ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸਨ ਵਿੱਚ ਬਣੀ, ਨਿਰੰਜਨ ਪਾਲ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ, 1936 ਦੇ ਸਾਲ ਦੀ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮ ਅਛੂਤ ਕੰਨਿਆਂ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸਮਾਜਿਕ ਹਾਲਾਤ ਬਿਆਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਢੁੱਕਵੀ ਹੈ। ਹੀਰੋ ਪ੍ਰਤਾਪ (ਅਸ਼ੋਕ ਕੁਮਾਰ) ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜਾਤੀ ਅਤੇ ਕਸਤੂਰੀ (ਦੇਵਿਕਾ ਰਾਣੀ) ਅਛੂੱਤ ਜਾਤੀ ਦੀ ਲੜਕੀ, ਦੋਨੋ ਬਚਪਨ ਦੇ ਦੋਸਤ ਹਨ। ਇਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਡੂੰਘਾ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਦੋਨਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਵੀ ਅੱਛੇ ਦੋਸਤ ਹਨ। ਪ੍ਰਤਾਪ ਦੇ ਪਿਤਾ ਕਸਤੂਰੀ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਬਿਮਾਰ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਆਪਣੇ ਘਰ ਲਿਆ ਉਸ ਦੀ ਦੇਖ ਭਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਲੋਂ ਆਪਣੇ ਘਰ ਬਿਮਾਰ ਅਛੂੱਤ ਨੂੰ ਰੱਖ ਕੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸਮਾਜ ਲਈ ਇੱਜਤ ਦਾ ਸਵਾਲ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਪ੍ਰਤਾਪ ਦੇ ਘਰ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲਗਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਭਿਣਕ ਪੁੱਲੀਸ ਨੂੰ ਲਗਦੀ ਹੈ। ਪੁੱਲੀਸ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਨੂਸਾਰ ਮੁੱਖ ਦੋਸ਼ੀ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਦੀ ਪੰਚਾਇਤ ਵਿਚ ਪੁੱਛਤਾਸ ਲਈ ਬੁਲਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਦੋਸ਼ੀ ਰਿਸ਼ਵਤ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੋਸ ਨੂੰ ਨਕਾਰਦਾ ਹੈ। ਦਰੋਗਾ ਰਿਸਵਤ ਨੂੰ ਮਨਾਹ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਵਿਚੋਂ ਕੋਈ ਗਵਾਹੀ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਸ ਤਰਾਂ ਫਿਲਮ ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜ ਕੁੱਝ ਅੱਛੇ ਅਤੇ ਮਕਾਰ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਚਿੱਹਰਾ ਹੈ।
ਇੱਕ ਗਲ ਅੱਜ ਦੇ ਪੁੱਲੀਸ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਨਾਲੋਂ ਵਖਰੀ ਲਗੀ, ਉਹ ਇਹ ਕਿ ਜਿਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਘਰ ਜਲਾ ਦਿਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਉਹ ਵੀ ਪੁੱਲੀਸ ਦੇ ਦਰੋਗਾ ਨੂੰ ਕੋਈ ਕੇਸ ਨਾਂ ਕਰਨ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਦਰੋਗਾ ਪਿੰਡ ਵਿਚੋਂ ਕੋਈ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਂ ਮਿਲਣ ਉਤੇ ਕੇਸ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰ ਵਲੋਂ ਚਲਾਉਣ ਦਾ ਫਰਮਾਨ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸਮਾਜਿਕ ਨਿਆਇ ਲਈ ਜਰੂਰੀ ਬਣਦਾ ਹੈ । ਇਨਸਾਫ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਬਹੁਤੀ ਵਾਰ ਕਮਜੋਰ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਸਬਰ ਕਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕੇਸ ਦੀ ਫਾਈਲ਼ ਫਿਰ ਵੀ ਬਣਨੀ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਅਨਿਆਇ ਤਾਂ ਹੋਇਆ ਹੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਅਜਾਦ ਤਾਂ ਹੋ ਗਿਆ, ਪਰ ਅਜੋਕੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਦੇਖਿਆ। ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਦਸਣ ਦਾ ਮਤਲਵ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਕੀ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਹੀ ਸਮਾਜਿਕ ਬੁਰਾਈਆਂ ਕਦੇ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਮਿਹਨਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਤਰੱਕੀਆਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਆਪਣੀ ਹੀ ਧੁਨ ਵਿਚ ਮੰਜਿਲ ਪਾ ਹੀ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਸਮਾ ਭਾਵੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਅਜਾਦੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਾ ਹੋਵੇ ਦਾ ਅਜਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਾ ਹੋਵੇ। ਇਸੇ ਤਰਾਂ ਆਪਣੀ ਖੇਢ ਨਾਲ ਪਹਿਲਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਮਿਆਨੇ ਕਦ ਕਾਠੀ ਵਾਲਾ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਜੇਤਾ ਭਾਰਤੀ ਪਹਿਲਵਾਨ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਭਾਰ 109 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਭਾਰ ਵਾਲੇ ਅਤੇ 5 ਫੁੱਟ 7 ਇੰਚ ਕਦ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲਵਾਨ ਸਨ। ਛਾਤੀ 46 ਇੰਚ, ਕਮਰ 32 ਇੰਚ ਅਤੇ ਡੌਲੇ 20 ਇੰਚ ਦੇ ਸਨ। ਉਸ ਨੇ 82 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਭੋਗੀ। ਪਹਿਲਵਾਨੀ ਦੇ 52 ਸਾਲ ਦੇ ਸਫਰ ਦੋਰਾਨ ਉਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਹਰਾ ਨਹੀ ਪਾਇਆ। ਉਸ ਦਾ ਨਾਂ ਸੀ ਗੁਲਾਮ ਮੁਹੰਮਦ ਬਖਸ਼ ਬੱਟ ਉਰਫ ਗਾਮਾ ਪਹਿਲਵਾਨ।
ਜਿਸ ਨੂੰ ਦਿ ਗ੍ਰੇਟ ਗਾਮਾ ਜਾਂ ਗਾਮਾ ਪਹਿਲਵਾਨ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਕ ਪਹਿਲਵਾਨ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜੰਮਿਆ ਸੀ ਜੋ 50 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ ਜੇਤੂ ਰਿਹਾ। ਉਹ 1947 ਤੋਂ ਬਾਅਦ 82 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤਕ ਆਪਣੇ ਬਾਕੀ ਦਿਨ ਲਾਹੌਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਵਿਚ ਰਿਹਾ ਸੀ । 22 ਮਈ 1878 ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਪ੍ਰਾਂਤ ਵਿਚ ਜੱਬੋਬਲ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਜੰਮੇ। ਉਹਨਾ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਨਾਂ ਵਜੀਰ ਬੇਗਮ ਸੀ। ਉਹਨਾ ਨੇ ਦੋ ਵਿਆਹ ਕੀਤੇ ਸਨ। ਉਹਨਾ ਦੇ ਘਰ 5 ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ 4 ਧੀਆਂ ਨੇ ਜਨਮ ਲਿਆ। ਉਹ ਦਰਮਿਆਨੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਮਾਲਕ ਸਨ। ਉਸ ਨੇ ਜਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਕਦੀ ਵੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਰਾਬ ਜਾਂ ਨਸ਼ੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਨੂੰ 15 ਅਕਤੂਬਰ 1910 ਨੂੰ ਵਰਲਡ ਹੈਵੀਵੇਟ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਕਰਣ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਵਿਚ ਚੈਂਪੀਅਨ ਚੈਂਪੀਅਨਜ਼ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਲਈ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ। ਕੈਰੀਅਰ ਵਿਚ 52 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤਕ ਵਿਸ਼ਵ ਦਾ ਕੋਈ ਵੀ ਐਸਾ ਪਹਿਲਵਾਨ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਿਆ ਜੋ ਗਾਮਾ ਨੂੰ ਹਰਾ ਸਕੇ।, ਉਸ ਨੂੰ ਹਰ ਸਮੇਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਪਹਿਲਵਾਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਗੁਲਾਮ ਮੁਹੰਮਦ ਬਖਸ਼ ਬੱਟ ਦਾ ਜਨਮ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਦੇ ਇੱਕ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਜੱਬੋਵਾਲ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਿਛੋਕੜ ਕੁਸ਼ਤੀ ਵਾਲੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਸੀ ਜੋ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰੀ ਪਹਿਲਵਾਨ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਮੁਲ ਰੂਪ ਵਿਚ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਬੱਟ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸਨ ਜਿਹਨਾ ਬਹੁਤ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇਸਲਾਮ ਧਰਮ ਅਪਾਣਾ ਲਿਈ ਸੀ।
ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਮੁਹੰਮਦ ਅਜ਼ੀਜ਼ ਬਖ਼ਸ਼ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਦੋਂ ਉਹ ਛੇ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਸਨ, ਗਾਮਾ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਨਾਨਾ-ਨਾਨੀ ਨੇ ਪਾਲਿਆ ਜਿਹਨਾ ਦਾ ਪਹਿਲਵਾਲੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਨਾਲ ਕੋਈ ਸਬੰਧ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਗਾਮਾ ਨੂੰ ਕੁਸ਼ਤੀ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇਣ ਲਈ ਇਕ ਨਾਮੀ ਪਹਿਲਵਾਨ ਈਦੂ ਦਾ ਸ਼ਗਿਰਦ ਬਣਾਇਆ। 1988 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਨਾਂ ਚਰਚਾ ਵਿਚ ਉਸ ਸਮੇ ਚਰਚਾ ਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਕੇਵਲ ਦਸਾਂ ਸਾਲਾਂ ਵਿਚ ਜੋਧਪੁਰ ਵਿਚ ਤਾਕਤਵਰ ਮਰਦ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗਤਾ ( ਸਟਰੌਂਗ ਮੈਨ ਕੰਪੀਟੀਸਨ) ਵਿਚ ਭਾਗ ਲਿਆ। ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਸੌ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਾਮੀ ਪਹਿਲਵਾਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ ਅਤੇ ਗਾਮਾ ਪਿਛਲੇ ਪੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ ਅਤੇ ਜੋਧਪੁਰ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਭਿਵਾਨੀ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੀ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਸ ਨੂੰ ਜੇਤੂ ਕਰਾਰ ਦਿਤਾ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਗਾਮਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਘਰਾ ਨੂੰ ਦਾਤੀਆ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਨੇ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇਣ ਦੀ ਸਾਰੀ ਜਿੰਮੇਵਾਰੀ ਲਈ।

ਗਾਮਾ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਅਤੇ ਖੁਰਾਕ
ਗਾਮਾ ਦੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇ ਅਖਾੜੇ ਵਿਚ ਉਸਦੇ ਚਾਲੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ੀਲੀ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਪਹਿਲਵਾਨੀ ਦੀ ਵਰਜ਼ਸ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਪੰਜ ਹਜ਼ਾਰ ਬੈਠਕ ,ਜੇ ਸਪੀਡ 100-200 ਬੈਠਕ ਪ੍ਰਤੀ ਮਿੰਟ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਹਜ਼ਾਰ ਡੰਡ (ਪੁਸ਼ ਅਪਸ) ਜਿਸ ਦੀ ਸਪੀਡ 50-100 ਪ੍ਰਤੀ ਮਿੰਟ ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ 30 ਤੋਂ 45 ਮਿੰਟ ਲਈ 95 ਕਿਲੋ ਭਾਰ ਦੀ ਇੱਕ ਡੋਨਟ-ਆਕਾਰ ਦੀ ਕੁਸ਼ਤੀ ਯੰਤਰ ਪਹਿਨ ਇੱਕ ਹਸਲੀ ਗਲ ਵਿਚ ਪਾਕੇ ਵਰਜਿਸ ਕਰਦੇ।

ਗਾਮਾ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ:

1. 15 ਲੀਟਰ ਦੁੱਧ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ
2. 1 ਕਿਲੋ ਬਦਾਮ ਦਾ ਪੇਸਟ ਇਕ ਟੌਨਿਕ ਡਰਿੰਕ
3. ਅੱਧਾ ਲੀਟਰ ਦੇਸੀ ਘਿਓ
4. ਮੱਖਣ ਰੋਜਾਨਾਂ ਪੌਣੇ 3 ਕਿਲੋ
5. ਮੌਸਮੀ ਫਲ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਬਾਲਟੀਆਂ ਦਾ ਜੂਸ ਲਗਭਗ 4 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ
6. ਦੋ ਦੇਸੀ ਮਟਨ
7. ਛੇ ਦੇਸੀ ਮੁਰੱਗੇ
8. ਉਸ ਦੇ ਪਾਚਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਅਤੇ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਮਜਬੂਤੀ ਅਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰਨ ਲਈ ਹੋਰ ਸਮੱਗਰੀ।

ਬੜੌਦਾ ਵਿਚ ਇਕ ਰੈਸ਼ਲਿੰਗ ਚੈਂਪੀਅਨ 23 ਦਸੰਬਰ 1902 ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਨੇ ਇਕ 1200 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ( 12 ਕੁਇੰਟਲ) ਵਜਨ ਦੇ ਭਾਰੀ ਪੱਥਰ ਨੂੰ ਉਠਾਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਪੱਥਰ ਅੱਜ ਵੀ ਬੜੌਦਾ ਦੇ ਮਿਊਜੀਅਮ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਵਿਚ ਰਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਗਾਮੇਂ ਦੀ ਉਮ ਉਸ ਸਮੇ 20 ਸਾਲ ਦੀ ਹੀ ਸੀ।

ਪਹਿਲਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਰਹੀਮ ਬਖ਼ਸ਼ ਸੁਲਤਾਨੀ ਵਾਲਾ ਨਾਲ ਹੋਇਆ
ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ 1895 ਵਿਚ ਗਾਮਾ ਵਿਚ ਆਈ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ 17 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੀ ਭਾਰਤੀ ਕੁਸ਼ਤੀ ਚੈਂਪੀਅਨ, ਅੱਧਖੜ ਉਮਰ ਦੇ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਪਹਿਲਵੀਨ ਰਹੀਮ ਬਖਸ਼ ਸੁਲਤਾਨੀ ਵਾਲਾ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਗੁਜਰਾਂਵਾਲਾ ਦਾ ਇਕ ਹੋਰ ਨਾਮੀ ਪਹਿਲਵਾਨ ਹੈ, ਜੋ ਹੁਣ ਪੰਜਾਬ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚ ਹੈ। ਲਗਭਗ 7 ਫੁੱਟ ਉੱਚੇ, ਬਹੁਤ ਜਬਰਦਸਤ ਜਿੱਤ-ਹਾਰ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਵਾਲੇ ਰਹੀਮ ਬਖਸ਼ ਨੂੰ ਉਮੀਦ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ 5’7 ਗਾਮਾ ਨੂੰ ਹਰਾ ਦੇਵੇਗਾ। ਰਹੀਮ ਦੀ ਇਕੋ ਇਕ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਉਸ ਦੀ ਉਮਰ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਗਾਮਾ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ ਦੇ ਅੰਤ ਦੇ ਨੇੜੇ। ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿਚ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤਕ ਚਲਦਾ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿਚ ਬਰਾਬਰੀ ਉਤੇ ਖਤਮ ਹੋਇਆ। ਰਹੀਮ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਗਮਾ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਦਾ ਨਵਾਂ ਮੋੜ ਸੀ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗਾਮਾ ਨੂੰ ਰੁਸਤਮ-ਏ-ਹਿੰਦ ਦੇ ਖ਼ਿਤਾਬ ਲਈ ਅਗਲਾ ਦਾਅਵੇਦਾਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇੰਡੀਅਨ ਰੈਸਲਿੰਗ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਪਹਿਲੇ ਰਾਉਂਡ ਵਿੱਚ ਗਮਾ ਬਚਾਅ ਪੱਖ ਤੋਂ ਖੇਢਦਾ ਰਿਹਾ, ਪਰ ਦੂਜੇ ਰਾਉਂਡ ਵਿੱਚ ਗਾਮਾ ਹਮਲਾਵਰ ਹੋ ਕੇ ਖੇਢਦਾ ਰਿਹਾ, ਉਸਦੇ ਨੱਕ ਅਤੇ ਕੰਨ ਵਿੱਚੋਂ ਕਾਫੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਖੂਨ ਵਗਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਸਨੇ ਰਹੀਮ ਬਖ਼ਸ਼ ਦਾ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਟੱਕਰ ਦਿਤੀ।
1910 ਤਕ, 22 ਸਾਲਾ ਗਾਮਾ ਨੇ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭਾਰਤੀ ਪਹਿਲਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਚੈਂਪੀਅਨ, ਰਹੀਮ ਬਖ਼ਸ਼ ਸੁਲਤਾਨੀ ਵਾਲਾ (ਰੁਸਤਮ-ਏ-ਹਿੰਦ ਜਾਂ ਭਾਰਤ ਵਰਸ਼ ਦਾ ਚੈਂਪੀਅਨ) ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ ਜਿੱਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਧਿਆਨ ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਚੈਂਪੀਅਨ ਬਣਨ ਉੱਤੇ ਕੇਂਦਰਤ ਕੀਤਾ। ਆਪਣੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਇਮਾਮ ਬਖ਼ਸ਼ ਦੇ ਨਾਲ, ਗਾਮਾ ਪੱਛਮੀ ਪਹਿਲਵਾਨਾਂ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇੰਗਲੈਂਡ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ ਪਰ ਆਪਣੀ ਉਚਾਈ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਹੋਣ ਕਾਰਨ, ਤੁਰੰਤ ਦਾਖਲਾ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਿਆ।

ਲੰਡਨ ਵਿਚ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ
ਲੰਡਨ ਵਿਚ, ਆਪਣੀ ਉਚਾਈ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਉਹ ਆਹਤ ਹੋਇਆ। ਫਸ ਨੇ ਇੱਕ ਭਰੇ ਹੋਏ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਸਟੇਜ ਉਤੇ ਜਾ ਗਾਮਾ ਨੇ ਇਕ ਖੁੱਲੀ ਚੁਣੌਤੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਭਾਰ ਵਰਗ ਦੇ ਪਹਿਲਵਾਨ ਨੂੰ ਤੀਹ ਮਿੰਟ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਿੰਨ ਪਹਿਲਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਚਣੌਤੀ ਨੂੰ ਪਹਿਲਵਾਨਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੁਸ਼ਤੀ ਦੇ ਪ੍ਰਮੋਟਰ ਆਰ. ਬੀ. ਬਿਨਜਾਮਿਨ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਧੌਂਸ ਵਜੋਂ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ। ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਚੁਣੌਤੀ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਆਇਆ। ਸਾਰੇ ਪਾਸੇ ਸਨਾਟਾ ਸੀ ਇੱਸ ਸਨਾਟੇ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਲਈ, ਗਾਮਾ ਨੇ ਖਾਸ ਹੈਵੀਵੇਟ ਪਹਿਲਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਇਕ ਹੋਰ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿਤੀ। ਉਸਨੇ ਸਟੈਨਿਸਲਾਸ ਜ਼ਬਿਸਕੋ ਅਤੇ ਫਰੈਂਕ ਗੋਚ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ, ਜਾਂ ਤਾਂ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾਵੇਗਾ ਜਾਂ ਜੇ ਉਹ ਹਾਲਾਂ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਤਾਂ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਿਤੀ ਹੋਈ ਇਨਾਮ ਦੀ ਰਕਮ ਗਾਮਾ ਨੂੰ ਦੇ ਕੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਜਾਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਵੀ ਘਰ ਚਲਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਉਸਦੀ ਚੁਣੌਤੀ ਦੀ ਝੰਡੀ ਨੂੰ ਫੜਨ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਪਹਿਲਵਾਨ ਅਮਰੀਕੀ ਬੈਂਜਾਮਿਨ ਰੋਲਰ ਸੀ। ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ, ਗਾਮਾ ਨੇ ਰੋਲਰ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1 ਮਿੰਟ 40 ਸਕਿੰਟ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਨੂੰ 9 ਮਿੰਟ ਵਿੱਚ 10 ਸਕਿੰਟ ਵਿੱਚ ਹਰਾ ਦਿਤਾ। ਦੂਜੇ ਦਿਨ, ਉਸਨੇ 12 ਪਹਿਲਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਨੇ ਬਕਾਇਦਾ ਤੌਰ ਉਤੇ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਲਿਆ।

ਸਟੈਨਿਸਲਸ ਜ਼ਬਿਸਜ਼ਕੋ ਨਾਲ ਮੈਚ
ਉਸ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨ ਸਟੈਨਿਸਲਾਸ ਜ਼ਬਿਸਜ਼ਕੋ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਇਸ ਮਹਾਨ ਪਹਿਲਵਾਨ ਦੀ ਵਿਸ਼ਵ ਕੁਸ਼ਤੀ ਯੁੱਧ ਦੀ ਤਾਰੀਖ 10 ਸਤੰਬਰ 1910 ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰ ਦਿਤੀ ਗਈ। ਉਦੋਂ ਜ਼ਬਿਸਕੋ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪਹਿਲਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ; ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮਹਾਨ ਦ ਗ੍ਰੇਟ ਗਾਮਾ ਦੀ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰੇਗਾ, ਜੋ ਇਕ ਅਜੇਤੂ ਚੈਂਪੀਅਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਵੀ ਹਰਾ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ ਸੀ। ਫਰੈਂਕ ਗੋਚ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਇਕ ਮੈਚ ਵਿਚ ਹਰਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿਚ ਅਸਫਲ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, 10 ਸਤੰਬਰ, 1910 ਨੂੰ, ਜ਼ਬਿਸਸਕੋ ਨੇ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਜੌਨ ਬੁੱਲ ਵਰਲਡ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਦੇ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਗਾਮਾ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਮੈਚ ਇਨਾਮੀ ਰਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ 250 ਡਾਲਰ ਅਤੇ ਜੌਨ ਬੁੱਲ ਬੈਲਟ ਦਾ ਸੀ। ਇੱਕ ਮਿੰਟ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਜ਼ਬਿਸਕੋ ਨੂੰ ਮੈਚ ਵਿਚ ਥੱਲੇ ਲਾ ਲਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਮੈਚ ਦੇ ਬਾਕੀ 2 ਘੰਟੇ ਅਤੇ 35 ਮਿੰਟ ਤੱਕ ਉਸ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ। ਕੁਝ ਖਾਸ ਪਲ ਸਨ ਜਦੋਂ ਜ਼ਬਿਸਜ਼ਕੋ ਨੇ ਵਾਪਸੀ ਕਰਨ ਦੀ ਕਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਿਛਲੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿਚ ਵਾਪਸ ਨਾ ਆ ਪਾਏ। ਗ੍ਰੇਟ ਗਾਮਾ ਦੀਆਂ ਹਰਾਉਣ ਦੀਆਂ ਜਬਰਦਸਤ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਜਮੀਨ ਉਤੇ ਕੁਸਤੀ ਲਈ ਵਿਸ਼ਾਈ ਗਈ ਚਟਾਈ ਨੂੰ ਜੱਫੀ ਪਾ ਚਿਪਕਣ ਦੀ ਕਾਰਨ ਇੱਕ ਬਚਾਅ ਪੱਖੀ ਰਣਨੀਤੀ ਕਾਰਨ ਹਾਰ ਤੋਂ ਬਚ ਗਏ, ਜ਼ਬਿਸਜ਼ਕੋ ਨੇ ਤਕਰੀਬਨ ਤਿੰਨ ਘੰਟੇ ਦੀ ਕੁਸ਼ਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤੀ ਦ ਗ੍ਰੇਟ ਗਾਮਾ ਨਾਲ ਹੋਏ ਮੈਚ ਨੂੰ ਡਰਾਅ ਹੋਣ ਤੱਕ ਖਿਚ ਲਿਆ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਜ਼ਬਿਸਜ਼ਕੋ ਦੇ ਇਸ ਮੈਚ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਕਮਯੋਰ ਸਥਿਤੀ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕਾਂ ਨੂੰ ਨਾਰਾਜ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਵੀ , ਜ਼ਬਿਸਕੋ ਅਜੇ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੁਝ ਕੁ ਪਹਿਲਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਕਦੇ ਵੀ ਦ ਗ੍ਰੇਟ ਗਾਮਾ ਕੋਲੋਂ ਨਹੀਂਹਾਰੇ ਸਨ। ਦੋਵੇਂ ਪਹਿਲਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਮੁਕਾਬਲੇ ਲਈ 17 ਸਤੰਬਰ 1910 ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਇੱਕ ਦੂਸਰੇ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਦਾ ਦਿਨ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ, ਜ਼ਬਿਸਕੋ ਗਾਮਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਗਾਮਾ ਨੂੰ ਡਿਫਾਲਟ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜੇਤੂ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਸਨੂੰ ਇਨਾਮ ਅਤੇ ਜੌਨ ਬੁੱਲ ਬੈਲਟ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ. ਇਸ ਬੈਲਟ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਗਾਮਾ ਨੂੰ ਰੁਸਤਮ-ਏ-ਜ਼ਮਾਨ ਜਾਂ ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਵਿਸ਼ਵ ਦਾ ਮੁਖ ਚੈਂਪੀਅਨ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਨੇ ਜ਼ਬਿਸਜ਼ਕੋ ਨੂੰ ਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹਰਾਇਆ ਸੀ।

ਅਮਰੀਕੀ ਅਤੇ ਯੂਰਪੀਅਨ ਚੈਂਪੀਅਨਜ਼ ਵਿਰੁੱਧ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ
ਇਸ ਦੌਰੇ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਗਾਮਾ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਕੁਝ ਸਭ ਤੋਂ ਸਨਮਾਨ ਰਖਣ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ: –

1. ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਡਾ.ਬੈਂਜਾਮਿਨ ਰੋਲਰ,
2. ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਦੇ ਮੌਰਿਸ ਡੇਰੀਆਜ਼,
3. ਜੋਹਾਨ ਲੇਮ (ਯੂਰਪੀਅਨ ਚੈਂਪੀਅਨ) ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਅਤੇ
4. ਜੈਸੀ ਪੀਟਰਸਨ (ਵਰਲਡ ਚੈਂਪੀਅਨ) ਸਵੀਡਨ ਤੋਂ

ਰੋਲਰ ਵਿਰੁੱਧ ਮੈਚ ਵਿੱਚ, ਗਾਮਾ ਨੇ “ਡਾ.” ਬੈਂਜਾਮਿਨ ਰੋਲਰ ਨੂੰ 15 ਮਿੰਟ ਦੇ ਮੈਚ ਵਿਚ 13 ਵਾਰ ਜਮੀਨ ਉਤੇ ਪਟਕਿਆ। ਗਾਮਾ ਨੇ ਹੁਣ ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨਸਿਪ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬਾਕੀ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਇਕ ਚੁਣੌਤੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ: –

1. ਜਪਾਨੀ ਜੂਡੋ ਚੈਂਪੀਅਨ ਟੈਰੋ ਮਿਆਕ,
2. ਰੂਸ ਦਾ ਜਾਰਜ ਹੈਕਨਸ਼ਮੀਡਟ ਅਤੇ
3. ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਸਟੇਟ ਦੇ ਫਰੈਂਕ ਗੌਟਚ – ਹਰੇਕ ਮੈਚ ਵਿਚ ਉਸ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਲਈ ਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਲਈ ਸੱਦਾ ਠੁਕਰਾ ਦਿੱਤਾ।
4. ਉਸ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਚ ਚਣੌਤੀ ਦਿਤੀ ਕਿ ਕਿਸੇ ਕਿਸਮ ਦੇ ਭਲਵਾਨੀ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿਚ ਗਾਵੇ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ। ਗਾਮਾ ਨੇ ਇਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਕ ਵੀਹ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਪਹਿਲਵਾਨਾਂ ਨਾਲ ਲੜਨ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਹਰਾ ਦੇਵੇਗਾ ਜਾਂ ਇਨਾਮ ਦੀ ਰਕਮ ਅਦਾ ਕਰੇਗਾ, ਪਰ ਕੋਈ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਚਣੌਤੀ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਿਆ।

ਰਹੀਮ ਬਖ਼ਸ਼ ਸੁਲਤਾਨੀ ਵਾਲਾ ਨਾਲ ਅੰਤਿਮ ਮੁਕਾਬਲਾ
ਇੰਗਲੈਂਡ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ, ਗਾਮਾ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਅਲਾਹਾਬਾਦ ਦੇ ਰਹੀਮ ਬਖ਼ਸ਼ ਸੁਲਤਾਨੀ ਵਾਲਾ ਨਾਲ ਹੋਇਆ। ਆਖਰਕਾਰ ਇਸ ਮੁਕਾਬਲੇ ਨੇ ਗਾਮਾ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਭਾਰਤੀ ਕੁਸ਼ਤੀ ਦੇ ਦੋ ਥੰਮ੍ਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਲੰਮੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਰੁਸਤਮ-ਏ-ਹਿੰਦ ਜਾਂ ਭਾਰਤ ਦਾ ਵਿਜੇਤਾ ਚੈਂਪੀਅਨ ਜਿੱਤਿਆ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿਚ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਵਿਰੋਧੀ ਪਹਿਲਵਾਨ ਕੌਣ ਹੈ, ਤਾਂ ਗਾਮਾ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, “ਰਹੀਮ ਬਖ਼ਸ਼ ਸੁਲਤਾਨੀ ਵਾਲਾ”।

ਜ਼ਬਿਸਜ਼ਕੋ ਨਾਲ ਦੁਬਾਰਾ ਮੈਚ
ਰਹੀਮ ਬਖਸ਼ ਸੁਲਤਾਨੀ ਵਾਲਾ ਨੂੰ ਹਰਾਉਂਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਗਾਮਾ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਪੰਡਿਤ ਬਿੱਡੂ ਨੇ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ (1916) ਦੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਰਬੋਤਮ ਪਹਿਲਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ ਅਤੇ ਗਾਮਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਵੀ ਹਰਾਇਆ।

1922 ਵਿਚ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ, ਵੇਲਜ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਿੰਸ ਨੇ ਗਾਮਾ ਨੂੰ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਗੁਰਜ਼ ਭੇਟ ਕੀਤਾ।
1927 ਤੱਕ ਗਾਮਾ ਨੂੰ ਟੱਕਰ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਵੀ ਪਹਿਲਵਾਨ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਕਿ ਗਾਮਾ ਅਤੇ ਜ਼ਬਿਸਜ਼ਕੋ ਇਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਸਾਮ੍ਹਣੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਆਉਣਗੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਫਿਰ ਤੋਂ ਮੁਲਾਕਾਤ ਜਨਵਰੀ 1928 ਵਿੱਚ ਪਟਿਆਲੇ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ। ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਟੱਕਰ ਦੇ ਕੇ, ਜ਼ਬਿਸਜ਼ਕੋ ਨੇ ਆਪਣੇ”ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ ਦੇ ਤਾਕਤ ਦੀ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬੌਡੀ ਦਿਖਾਈ ਸੀ”ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਗਾਮਾ, “ਉਸ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਪਤਲੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੇ”। ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਿਕ ਬਾਹਰੀ ਸਿਹਤ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਦੋਲਾਂ ਦਾ ਬਹੁਤ ਅੰਤਰ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਸੀ, ਲੇਦਿਨ ਫਿਰ ਵੀ ਉਸਨੇ ਸਾਬਕਾ ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨ ਉਤੇ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਕਾਬੂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਫਲਤਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮਿੰਟ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਮੁਕਾਬਲੇ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਕਿਸਮ ਸਿੱਧੀ ਕੁਸ਼ਤੀ ਦੀ ਵਿਸ਼ਵ ਰੈਸਲਿੰਗ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ. ਮੁੱਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜ਼ਬਿਸਜ਼ਕੋ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਟਾਈਗਰ” ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਸੰਬੋਧਤ ਕੀਤਾ।
48 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਉਹ ਹੁਣ ਭਾਰਤ ਹੀ ਨਹੀ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ “ਮਹਾਨ ਪਹਿਲਵਾਨ” ਦੀ ਮੁਢਲੀ ਕਤਾਰ ਦੇ ਪਹਿਲਵਾਨ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

 

ਗਾਮਾ ਦੀ ਬਲਰਾਮ ਹੀਰਾਮਨ ਸਿੰਘ ਯਾਦਵ ਨਾਲ ਟੱਕਰ
ਜ਼ਬਿਸਜਕੋ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਗਾਮਾ ਨੇ ਫਰਵਰੀ 1929 ਵਿਚ ਜੇਸੀ ਪੀਟਰਸਨ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ। ਇਹ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕੇਵਲ ਡੇਢ ਮਿੰਟ ਹੀ ਚੱਲਿਆ। ਇਹ ਆਖਰੀ ਮੁਕਾਬਲਾ ਸੀ ਜੋ ਗਮਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੌਰਾਨ ਲੜਿਆ ਸੀ। ਫਿਰ ਨਿਜ਼ਾਮ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲਵਾਨ ਬਲਰਾਮ ਹੀਰਾਮਨ ਸਿੰਘ ਯਾਦਵ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਲਈ ਭੇਜਿਆ, ਜਿਸਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿਚ ਕਦੇ ਹਾਰ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਸੀ। ਕੁਸ਼ਤੀ ਦੀ ਲੜਾਈ ਬਹੁਤ ਲੰਬੀ ਸੀ. ਗਾਮਾ ਹੀਰਾਮਨ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰਥ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਆਖਰਕਾਰ ਨਾ ਤਾਂ ਕੋਈ ਪਹਿਲਵਾਨ ਜਿੱਤਿਆ। ਹੀਰਾਮਨ ਗਾਮਾ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਮੁਸ਼ਕਲ ਪਹਿਲਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ।

ਭਾਰਤ ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ
1947 ਵਿਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਅਤੇ ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਗਾਮਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ, ਲਹੌਰ ਚਲੇ ਗਏ। ਵੰਡ ਦੇ ਸਮੇਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ ਹਿੰਦੂ-ਮੁਸਲਿਮ ਦੰਗਿਆਂ ਦੌਰਾਨ, ਮੁਸਲਿਮ ਗਾਮਾ ਨੇ ਸੈਂਕੜੇ ਹਿੰਦੂਆਂ ਨੂੰ ਲਾਹੌਰ ਵਿਚ ਭੀੜ ਤੋਂ ਬਚਾਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨੇੜੇ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪ੍ਰੀਵਾਰ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਹੋਣ ਦਿਤਾ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੱਲੇ ਤੋਂ ਖਾਣਾ ਖਵਾਇਆ ਅਤੇ ਆਪ ਬਾਡਰ ਪਾਰ ਕਰਵਾਕੇ ਗਏ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਗਾਮਾ 1952 ਤਕ ਰਿਟਾਇਰ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਪੂਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹੋਰ ਵਿਰੋਧੀ ਪਹਿਲਵਾਨ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਿਹਾ, ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਦਾ ਦਮ ਰਖਦਾ ਹੋਵੇ।
ਗਾਮੇ ਪਹਿਲਵਾਨ ਦੀ ਮੌਤ
ਦਿ ਗ੍ਰੇਟ ਗਾਮਾ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਬਾਅਦ 23 ਮਈ 1960 ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਲਈ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਕੁਝ ਜ਼ਮੀਨ ਅਤੇ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਪੈਨਸ਼ਨ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਸਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਨਿੱਜੀ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਕੁਝ ਦਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕ ਸਨ ਜੋ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤਕ ਉਸਦੇ ਡਾਕਟਰੀ ਖਰਚਿਆਂ ਦੀ ਭਰਪਾਈ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਜੀ. ਡੀ ਬਿਰਲਾ ਨੋ ਉਸ ਨੂੰ ਸਹਾਇਤਾ ਵਜੋਂ 2000 ਰੁਪਏ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਦਿਤੀ ਅਤੇ 300 ਰੁਪਏ ਮਹੀਨਾਂ ਪੈਂਨਸਨ ਵੀ ਦਿੰਦੇ ਰਹੇ। ਪਟਿਆਲਾ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਨੇ ਵੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਤਕ ਦੇ ਇਲਾਜ ਉਤੇ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਖਰਚਾ ਉਠਾਇਆ ਸੀ।
ਅੱਜ, ਸਕੁਐਟਜ਼ ਲਈ ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਰੋਜਾਨਾਂ ਆਕਸਰਸਾਈਜ ਦੌਰਾਨ ਵਰਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ 95 ਕਿਲੋ ਭਾਰ ਦੀ ਇੱਕ ਡੋਨਟ ਆਕਾਰ ਵਾਲੀ ਕਸਰਤ ਡਿਸਕ, ਹੰਸਲੀ ਨੂੰ ਪਾਟਿਆਲਾ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਸਪੋਰਟਸ (ਐਨਆਈਐਸ) ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਗ੍ਰੇਟ ਗਾਮਾ ਨੇ ਸਟਾਰ ਫਾਈਟਰ ਬਹੁ ਸਾਰੀਆਂ ਫਿਲਮਾ ਅਤੇ ਬਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਵੀਡੀਓ ਗੇਮਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਵਿਰਾਸਤ
ਉਸ ਨੇ ਕੁਸਤੀ ਦੇ ਤਿਆਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਤੀਜੇ ਭੋਲਾ ਪਹਿਲਵਾਨ ਨੂੰ ਕੁਸਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿਤੀ । ਉਹ ਵੀ 20 ਸਾਲਾਂ ਤਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਰੈਸ਼ਲਿਗ ਚੈਂਪੀਅਨ ਰਿਹਾ। ਬਰੂਸ ਲੀ ਗਾਮਾ ਦੀ ਦਿਨ ਭਰ ਦੇ ਸਿਖਲਾਈ ਦੌਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਨਿਹਨਤ ਲਗਨ ਦੇ ਰੁਟੀਨ ਦੇ ਮੁਰੀਦ ਸਨ। ਲੀ ਨੇ ਗਾਮਾ ਬਾਰੇ ਲੇਖ ਪੜ੍ਹੇ ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ ਉਸਨੇ ਕੁਸ਼ਤੀਆਂ ਲਈ ਆਪਣੀ ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਆਪਣੇ ਸਮੇ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਅਭਿਆਸਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਇਆ, ਅਤੇ ਬਰੂਸ ਲੀ ਨੇ ਜਲਦੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੋਟੀਨ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਰੁਟੀਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰ ਲਿਆ। ਸਿਖਲਾਈ ਦੀਆਂ ਰੁਟੀਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬਰੂਸ ਲੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ “ਬਿੱਲੀ ਖਿੱਚ”, (“the cat stretch”) ਅਤੇ “ਬੈਠਕ” ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ (“deep-knee bend.”) ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
1947 ਵਿਚ ਲਾਹੌਰ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦੇ ਪਰਵਾਸ ਵਿਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ
ਗਾਮਾ ਪਹਿਲਵਾਨ ਲਈ ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਰਹਿਣਾ ਬਹੁਤ ਪਸੰਦ ਸੀ। ਗਾਮਾ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਮੋਹਨੀ ਰੋਡ ਸਥਿਤ (ਨਵਾਜ਼ ਸ਼ਰੀਫ ਦੀ ਪਤਨੀ) ਕੁਲਸੁਮ ਨਵਾਜ਼ ਆਪਣੀ ਦੀ ਪੋਤੀ ਨਾਲ ਇੱਕ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਵਸ ਗਿਆ, ਜਦੋਂ ਇਹ ਪਰਿਵਾਰ ਖੁਦ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ 1947 ਵਿੱਚ ਪਰਵਾਸ ਕਰ ਗਿਆ ਸੀ। ਗਾਮਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਹਿੰਦੂ ਗੁਆਂਢੀਆਂ ਨਾਲ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਜੇ ਭੀੜ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਨਾਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬਚਾਅ ਕਰੇਗਾ। ਅਤੇ ਭੀੜ ਇੱਕ ਦਿਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਆਈ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਉਸ ਨੇ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਪਹਿਲਵਾਨਾਂ ਦਾ ਪੂਰਾ ਗਾਮਾ ਪਰਿਵਾਰ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦੀ ਭਾਰਤ ਪਰਵਾਸ ਦੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਆ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਕਤਾਰ ਵਿਚ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਗਾਮਾ ਨੇ ਖ਼ੁਦ ਹਮਲਾਵਰ ਭੀੜ ਤੋਂ ਕਈਆਂ ਨੂੰ ਥੱਪੜ ਮਾਰੇ ਅਤੇ ਦੌੜਾ ਦਿਤਾ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਪ੍ਰਿਵਾਰਾਂ ਸੁਰਖਿਅਤ ਕਰ ਭਾਰਤ ਭੇਜਿਆ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਮੋਹਨੀ ਰੋਡ, ਲਾਹੌਰ ਤੇ ਗਾਮਾ ਦੇ ਗੁਆਂਢ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੀ ਘਟਨਾ ਨਹੀਂ ਵਾਪਰੀ।
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਦੀ ਤਰਾਂ, ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਮਾਜਿਕ ਤਾਣਾ ਬਾਣਾ ਉਹ ਹੀ ਹੈ, ਇਹ ਮੁਢਲੇ ਤੌਰ ਉਤੇ ਬਹੁਤਾ ਨਹੀਂ ਬਦਲਿਆ। ਹਮੇਸਾ ਦੀ ਤਰਾਂ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਜੇਤਾ ਬਣਨ ਦਾ ਦਮ ਅਤੇ ਸ਼ੌਕ ਰਖਣ ਵਾਲੇ ਮਿਹਨਤਾਂ ਕਰਦੇ ਹਰੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਰਦੇ ਰਹਿਣਗੇ। ਹਲਾਤਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੱਖ ਵਿਚ ਕਰਨ ਲਈ ਲਈ ਯੋਧੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕੋਸ਼ੇਸਾਂ ਵਿਚ ਲਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਹੌਸ਼ਲੇ ਨਹੀਂ ਹਾਰਦੇ। ਨੌਜਵਾਨ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਆਪ ਦਾ ਟੇਲੈਂਟ ਪਛਾਨਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ, ਰਸਤੇ ਵੀ ਨਿਕਲ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਸਖਤ ਮਿਹਨਤ ਕਰਨ ਮੰਜਿਲ ਮਿਲ ਹੀ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਬਰੂਸ ਲੀ ਵਰਗਾ ਸਧਾਰਨ ਕੱਦ ਕਾਛੀ ਵਾਲਾ ਇਨਸਾਨ, ਭਾਰਤੀ ਪਹਿਲਵਾਨ ਦੀ ਰੋਜਾਨਾਂ ਐਕਸਰਸਾਈਜ ਦਾ ਸਡਿਊਲ ਅਪਣਾ ਮਹਾਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਤਾ ਖੋਈ ਭਾਰਤੀ ਕਿਉਂ ਨਹੀ ਬਣ ਸਕਦਾ ?

 

ਹਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਚੁੰਬਰ
ਰਿਟਾ. ਡੀਵੀਜ਼ਨਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰ (BSNL)
ਪਟਿਆਲਾ (ਪੰਜਾਬ)
94636 01616

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

%d bloggers like this: