Mon. Sep 23rd, 2019

ਮੱਛਰਾਂ ਦੇ ਕੱਟਣ ਤੇ..

ਮੱਛਰਾਂ ਦੇ ਕੱਟਣ ਤੇ..

ਮੀਂਹ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਬੈਠਦੇ ਹੀ ਮੱਛਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਘੇਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ । ਮੱਛਰਾਂ ਦੇ ਕੱਟਣ ਤੋਂ ਸਰੀਰ ਦੀ ਚਮੜੀ ਤੇ ਤੇਜ ਜਲਨ ਅਤੇ ਖੁਰਕ ਹੋਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਮੱਛਰਾਂ ਦੇ ਕੱਟਣ ਨਾਲ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਆਮਤੌਰ ਉੱਤੇ ਇਹ ਮੱਛਰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਮੱਛਰਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਰੱਖਣ ਲਈ ਤੁਸੀ ਕੁੱਝ ਉਪਰਾਲੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸੱਕਦੇ ਹੋ ਇਸ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਜੇਕਰ ਮੱਛਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੱਟ ਲੈਣ ਤਾਂ ਰੋਗਾਂ ਤੋਂ ਬਚਨ ਲਈ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੁੱਝ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਜਰੂਰੀ ਹੈ ।
ਖੁਰਕ ਨਹੀਂ ਕਰੀਏ
ਮੱਛਰਾਂ ਦੇ ਕੱਟਣ ਤੇ ਚਮੜੀ ਤੇ ਤੇਜ ਖੁਰਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਮਗਰ ਏਕਸਪਰਟਸ ਦੀਆਂ ਮੰਨੀਏ ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਖੁਜਾਨਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਦਰਅਸਲ ਜਦੋਂ ਮੱਛਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੱਟਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਤੁਸੀ ਉਸ ਜਗ੍ਹਾ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖੁਜਾਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਚਮੜੀ ਵਿੱਚ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਇੰਫੇਕਸ਼ਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬੰਨ ਸੱਕਦੇ ਹਨ। ਖੁਰਕ ਮਿਟਾਉਣ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਛਾ ਤਰੀਕਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਤਵਚਾ ਨੂੰ ਸਾਬਣ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਧੋਵੋ । ਇਸ ਉੱਤੇ ਬਰਫ ਰਗੜੋ ਜਾਂ ਏੰਟੀ ਇਚਿੰਗ ਕਰੀਮ ਲਗਾਓ।
ਕਿਉਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਖੁਰਕ ਅਤੇ ਜਲਨ
ਮੱਛਰਾਂ ਦੇ ਕੱਟਣ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਖੁਰਕ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਮਾਦਾ ਮੱਛਰ ਜਦੋਂ ਖੂਨ ਪੀਣ ਲਈ ਆਪਣਾ ਡੰਕ ਤੁਹਾਡੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਚੁਭਾਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਚਮੜੀ ਦੀ ਊਪਰੀ ਪਰਤ ਵਿਚ ਛੇਦ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਤੁਹਾਡੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਕਿਤੇ ਵੀ ਛੇਦ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਖੂਨ ਦਾ ਥੱਕਿਆ ਜਮ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਜੇਕਰ ਇਹ ਥੱਕਿਆ ਜਮ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਮੱਛਰ ਖੂਨ ਨਹੀਂ ਪੀ ਸਕਣਗੇ। ਇਸ ਲਈ ਮੱਛਰ ਆਪਣੇ ਡੰਕ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰਸਾਇਣ ਛੋਦਦੇ ਹਨ ਜੋ ਖੂਨ ਦਾ ਥੱਕਿਆ ਬਣਨੋਂ ਰੋਕਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤਵਚਾ ਵਿੱਚ ਇਹ ਰਸਾਇਣ ਪੁੱਜਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਰਿਏਕਸ਼ਨ ਦੇ ਫਲਸਰੂਪ ਉਸ ਜਗ੍ਹਾ ਤੇ ਜਲਨ ਅਤੇ ਖੁਰਕ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਜਗ੍ਹਾ ਲਾਲ ਹੋਕੇ ਸੁਜ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਮੱਛਰਾਂ ਦੇ ਕੱਟਣ ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਬਚੀਏ
ਮੱਛਰਜਨਿਤ ਰੋਗਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਵ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਛਾ ਤਰੀਕਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਮੱਛਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇ। ਮਲੇਰੀਆ, ਡੇਂਗੂ, ਚਿਕਨਗੁਨਿਆ ਅਤੇ ਜੀਕਾ ਵਰਗੇ ਰੋਗਾਂ ਨੂੰ ਫੈਲਾਣ ਵਾਲੇ ਮੱਛਰ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਕੱਟਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਜਰੂਰੀ ਹੈ।

• ਸਵੇਰੇ ਅਤੇ ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਸਮੇਂ ਘਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਖੁੱਲੇ ਵਿੱਚ ਨਿਕਲਣ ਤੋਂ ਬਚੋ ।
• ਪੂਰੀ ਬਾਜੂ ਅਤੇ ਪੈਰ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਢਕਣ ਵਾਲੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾਓ।
• ਮੱਛਰਾਂ ਤੋਂ ਬਚਨ ਲਈ ਜਰੂਰੀ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਘਰ ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਨਾ ਪਨਪਣ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਘਰ ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਕਿਤੇ ਵੀ ਪਾਣੀ ਇਕੱਠਾ ਨਾ ਹੋਣ ਦਿਓ। ਜੇਕਰ ਘਰ ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਨਾਲੀਆਂ ਗੰਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਵਾਓ ।
• ਇੱਕਠੇ ਹੋਏ ਪਾਣੀ ਉੱਤੇ ਜਾਂ ਤਾਂ ਮਿੱਟੀ ਪਾ ਦਿਓ ਜਾਂ ਫਿਰ ਪਟਰੋਲ, ਕੇਰੋਸਿਨ ਇਤਆਦਿ ਪਾ ਦਿਓ।
• ਘਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖੀ ਹੋਈ ਖੁੱਲੀ ਟੰਕੀਆਂ, ਭਾਡੀਆਂ, ਟਾਇਰਾਂ ਇਤਆਦਿ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਨਾ ਇਕੱਠਾ ਹੋਣ ਦਿਓ ਅਤੇ ਖਾਣ ਦੇ ਸਾਮਾਨ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਢਕ ਕਰ ਰੱਖੋ ।
• ਘਰ ਦੇ ਕੂਲਰ, ਏਸੀ, ਪਾਣੀ ਦੀ ਟੰਕੀ ਇਤਆਦਿ ਦੀ ਠੀਕ ਤੋਂ ਸਫਾਈ ਕਰੋ ਅਤੇ ਕੂਲਰ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਏਕਾਧ ਵਾਰ ਕੇਰੋਸਿਨ, ਪਟਰੋਲ ਜਾਂ ਮੱਛਰਨਿਰੋਧੀ ਦਵਾਈਆਂ ਪਾ ਦਿਓ।
• ਘਰ ਦੇ ਰੋਸ਼ਨਦਾਨ ਉੱਤੇ ਨੇਟ ਲਗਾਓ ਅਤੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ, ਮੱਛਰਦਾਨੀ, ਤੇਲ, ਸਪ੍ਰੇ ਇਤਆਦਿ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰੋ।
• ਰੋਗ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਚੋ ।
• ਆਪਣਾ ਇੰਮਿਊਨ ਸਿਸਟਮ ਠੀਕ ਰੱਖਣ ਲਈ ਅਪਨੇ ਖਾਨ ਪਾਨ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਦਿਓ।
• ਮਾਨਸੂਨ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਏੰਟੀਬਾਔਟਿਕਸ ਦੇ ਬਹੁਤ ਜਿਆਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਤੋਂ ਬਚਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ।
• ਖੁੱਲੇ ਵਿੱਚ ਨਾ ਸੋਵੋ ਅਤੇ ਸੋਂਦੇ ਸਮਾਂ ਮੱਛਰਦਾਨੀ ਜਾਂ ਮੱਛਰ ਭਜਾਉਣੇ ਵਾਲੇ ਤੇਲ, ਰਿਪੇਲੇਂਟ ਅਤੇ ਕਰੀਮ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰੋ ।
• ਪੀਣ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਖਾਸ ਖਿਆਲ ਰੱਖੋ । ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਉਬਾਲਕੇ, ਛਾਨ ਕੇ ਜਾਂ ਫਿਰ ਫਿਲਟਰ ਕਰਕੇ ਪਿਓ ।

ਭਾਵੇਂ 20 ਮਈ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਮੱਛਰ ਦਿਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਇਸ ਦਿਨ ਨੂੰ ਮਨਾਣ ਪਿੱਛੇ ਉਦੇਸ਼ ਮੱਛਰਜਨਿਤ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਾਗਰੂਕ ਕਰਣਾ ਹੈ। ਮੱਛਰਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ੜੇਰ ਸਾਰੀ ਗੰਭੀਰ ਅਤੇ ਜਾਨਲੇਵਾ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਡੇਂਗੂ, ਮਲੇਰੀਆ, ਚਿਕਨਗੁਨਿਆ, ਜੀਕਾ ਵਾਇਰਸ ਆਦਿ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਨ।
ਮੱਛਰਾਂ ਤੋਂ ਆਪਾਂ ਨੇ ਆਪ ਬਚਾਵ ਕਰਨਾ ਹੈ ਸਿਹਤ ਵਿਭਾਗ ਤਾਂ ਆਪਣਾਂ ਮਾਰਗ ਦਰਸ਼ਨ ਤੇ ਲੋੜ ਪੈਛਣ ਤੇ ਅਗਵਾੲ. ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਸਾਰਾ ਭਾਡਾਂ ਸਰਕਾਰ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਵਿਭਾਗਾਂ ਤੇ ਫੋੜਣ ਤੋਂ ਗੁਰਜ਼ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਜਿਤਨਾ ਆਪ ਖੁਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋਇਏ ਉਤਨਾ ਹੰਭਲਾ ਤਾਂ ਮਾਰਨਾ ਹੀ ਚੀਹਦਾ ਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਉਠੋ ਹੰਭਲਾ ਮਾਰੋ ਤੇ ੧੯੫੭ ਦੇ ਨੇੜੇ ਤੇੜੇ ਦੇ ਦਿਨ ਯਾਦ ਕਰਵਾ ਦਿਓ ਕਿ ਮੱਛਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਟੇਗਾ ਪਰ ਮਲੇਰਿਆ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।

ਡਾ: ਮਦਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਤੇ ਡਾ: ਰਿਪੁਦਮਨ ਸਿੰਘ
ਸੱਦਭਾਵਨਾ ਮੈਡੀਕਲ ਤੇ ਹਾਰਟ ਇੰਸਟੀਚਿਓਟ,
ਪਟਿਆਲਾ 147001
ਮੋ: 9814102758, 9815200134

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

%d bloggers like this: