Fri. Aug 23rd, 2019

ਮਲਟੀਪਲ ਸਕਲੇਰੋਸਿਸ ਰੋਗ

ਮਲਟੀਪਲ ਸਕਲੇਰੋਸਿਸ ਰੋਗ

ਮਲਟੀਪਲ ਸਕਲੇਰੋਸਿਸ ਸੇਂਟਰਲ ਨਰਵਸ ਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਰੋਗ ਹੈ ਜੋ ਮਸਤਸ਼ਕ, ਰੀਢ ਦੀ ਹੱਡੀ ਅਤੇ ਆਪਟਿਕ ਨਰਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸ ਰੋਗ ਤੋਂ ਗਰਸਤ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਵਾਧਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਇੱਕ ਆਟੋਇੰਮਿਊਨ ਰੋਗ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਹਿਚਾਣ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਏੰਟੀਬਾਡੀ ਪ੍ਰਤੀਰਕਸ਼ੀ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਮਸਤਸ਼ਕ, ਰੀੜ ਦੀ ਹੱਡੀ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਨਸਾਂ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਆਮਤੌਰ ਉੱਤੇ ਇਹ ਰੋਗ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਜਾਂ ਕਦੇ ਕਦੇ ਵਿਅਸਕ ਹੋਣ ਉੱਤੇ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਰੋਗ ਵਿੱਚ ਪੁਰਖ ਅਤੇ ਤੀਵੀਂ ਦੋਨਾਂ ਹੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਤੋਂ ਔਰਤਾਂ ਜਿਆਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਪੁਰਖ।
ਮਲਟੀਪਲ ਸਕਲੇਰੋਸਿਸ ਦੇ ਕਾਰਨ
ਮਲਟੀਪਲ ਸਕਲੇਰੋਸਿਸ ਜਾਂ ਏਮਏਸ ਇੱਕ ਆਟੋਇੰਮਿਊਨ ਰੋਗ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਰਕਸ਼ਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਤੰਤਰਿਕਾ ਫਾਇਬਰ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਣ ਵਾਲੀ ਆਪਣੀ ਕੇਂਦਰੀ ਤੰਤਰਿਕਾ ਤੰਤਰ ਮਸਤਸ਼ਕ ਅਤੇ ਰੀੜ੍ਹ ਦੀ ਹੱਡੀ ਉੱਤੇ ਆਕਰਮਣ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਪਰਿਣਾਮਸਵਰੂਪ ਮਸਤਸ਼ਕ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਬਾਕੀ ਹਿੱਸੀਆਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਤਾਲਮੇਲ ਵਿਗੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਖ਼ਿਰਕਾਰ ਇਸ ਰੋਗ ਵਲੋਂ ਤੰਤਰਿਕਾਵਾਂ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਜਾਂ ਸਥਾਈ ਰੂਪ ਨਾਲ ਕਸ਼ਤੀਗਰਸਤ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਮਲਟੀਪਲ ਸਕਲੇਰੋਸਿਸ ਦੇ ਲੱਛਣ
ਇਸ ਰੋਗ ਦੇ ਲੱਛਣ ਵਿਆਪਕ ਰੂਪ ਤਂ ਭਿੰਨ ਹੋ ਸੱਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨਰਵ ਦੀ ਨੁਕਸਾਨ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਰੋਗ ਨਾਲ ਗੰਭੀਰ ਰੂਪ ਤੋਂ ਪੀੜਿਤ ਲੋਕ ਇੰਡਿਪੇਂਡੇਂਟਲੀ ਜਾਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਚਲਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਖੋਹ ਦਿੰਦੇ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਅੰਨਿਲੋਗੋਂ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਨਵੇਂ ਲੱਛਣਾਂ ਦੇ ਲੰਬੇ ਸਮਾਂ ਤੱਕ ਰੀਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਸਾਮਣਾ ਕਰਣਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਮਲਟੀਪਲ ਸਕਲੇਰੋਸਿਸ ਦੇ ਹੋਰ ਲੱਛਣ

  • ਥਕਾਵਟ ਹੋਣਾ
    ਚਿਕਿਤਸਕਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਲਟੀਪਲ ਸਕਲੇਰੋਸਿਸ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ 80 ਫ਼ੀਸਦੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਥਕਾਵਟ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਰੋਗ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਥਕਾਵਟ ਦਿਨ ਦੇ ਗੁਜ਼ਰਨ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਹੋਰ ਵੀ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਅਕਸਰ ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਆਰਦਰਤਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਵੱਧਦੀ ਹੈ।
  • ਸੋਚਣ ਵਿੱਚ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਹੋਣਾ
    ਸਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਏਮਏਸ ਨਾਲ ਪੀੜਿਤ ਲੱਗਭੱਗ ਅੱਧੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਣ ਵਿੱਚ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ, ਸੋਚਣ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੌਲੀ ਪੜਨਾ ਅਤੇ ਚੇਤਾ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਆਉਣ ਵਰਗੀ ਕੁਝ ਸੰਗਿਆਨਾਤਮਕ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
  • ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਕਾਰ ਹੋਣਾ
    ਇਸ ਰੋਗ ਵਲੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਧੁਂਧਲੀ ਪੈ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਨਜ਼ਰ ਗਰੇ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
  • ਆਪਟਿਕ ਨੁਰਾਇਟਿਸ
    ਇਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਘੁਮਾਉਣ ਉੱਤੇ ਦਰਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਨਜ਼ਰ ਧੁਂਧਲੀ ਪੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਲਾਸ ਆਫ ਕਲਰ ਨਿਰਜਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਇਡ ਵਿੱਚ ਦੇਖਣ ਵਿੱਚ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਨਜ਼ਰ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਛੇਦ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਅੰਧੇਪਨ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਵੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
  • ਡਿਪ੍ਰੇਸ਼ਨ
    ਏਮਏਸ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਅਵਸਾਦ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਰੋਗ ਸੁਰਕਸ਼ਾਤਮਕ ਤੰਤਰਿਕਾਵਾਂ ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਦੀ ਉਸ ਕੋਟਿੰਗ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜੋ ਮੂਡ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਣ ਵਾਲੇ ਸੰਕੇਤਾਂ ਨੂੰ ਮਸਤੀਸ਼ਕ ਤੱਕ ਭੇਜਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਰੋਗ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਪ੍ਰਯੋਗ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਸਟੇਰਾਇਡ ਅਤੇ ਇੰਟਰਫੇਰਾਨ ਵਰਗੀ ਦਵਾਇਯਟਆਂ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਵੀ ਅਵਸਾਦ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

 

ਮਲਟੀਪਲ ਸਕਲੇਰੋਸਿਸ ਦਾ ਨਿਦਾਨ
ਇਸ ਰੋਗ ਦਾ ਨਿਦਾਨ ਕਰਣ ਲਈ ਮੇਡੀਕਲ ਹਿਸਟਰੀ ਅਤੇ ਜਾਂਚ ਦੋਨਾਂ ਉੱਤੇ ਹੀ ਫੋਕਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਨਿਮਨ ਟੇਸਟ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।
• ਬਲਡ ਟੇਸਟ
• ਲੰਬਰ ਪੰਕਚਰ
• ਏਮਆਰਆਈ
• ਇਵੋਕਡ ਪੋਟੇਂਸ਼ਿਅਲ ਟੇਸਟਸ

ਮਲਟੀਪਲ ਸਕਲੇਰੋਸਿਸ ਦਾ ਇਲਾਜ
ਮਲਟੀਪਲ ਸਕਲੇਰੋਸਿਸ ਲਈ ਕੋਈ ਇਲਾਜ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਉਪਚਾਰ ਆਮਤੌਰ ਉੱਤੇ ਹਮਲੀਆਂ ਨੂੰ ਤੇਜੀ ਤੋਂ ਰਿਕਵਰੀ, ਰੋਗ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਨੂੰ ਮੱਧਮ ਕਰਣ ਅਤੇ ਏਮਏਸ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਬੰਧਿਤ ਕਰਣ ਉੱਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ। ਕੁਝ ਲੋਗਾਂ ਦੇ ਲੱਛਣ ਇਨ੍ਹੇ ਹਲਕੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲਈ ਕਿਸੇ ਇਲਾਜ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਡਾ: ਹਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਕਾਲਰਾ ਤੇ ਡਾ: ਰਿਪੁਦਮਨ ਸਿੰਘ
ਸਦਭਾਵਨਾ ਮੈਡੀਕਲ ਤੇ ਹਾਰਟ ਇੰਸਟੀਚਿਓਟ
ਪਟਿਆਲਾ 147001
9815200134, 9815379974

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

%d bloggers like this: