Mon. Sep 23rd, 2019

ਪੈਰ ਵਿੱਚ ਘਾਵ ਜਾਂ ਚੋਟ ਨੂੰ ਨਾ ਕਰਨ ਨਜਰਅੰਦਾਜ ਡਾਇਬਿਟੀਜ ਦੇ ਰੋਗੀ

ਪੈਰ ਵਿੱਚ ਘਾਵ ਜਾਂ ਚੋਟ ਨੂੰ ਨਾ ਕਰਨ ਨਜਰਅੰਦਾਜ ਡਾਇਬਿਟੀਜ ਦੇ ਰੋਗੀ

ਮੈਂ ਖੁੱਦ ਮਧੂਮੇਹ ਤੋਂ ਪੀੜਿਤ ਹਾਂ ਤੇ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਜਾਣ ਸਕਦਾ ਇਸ ਰੋਗ ਬਾਰੇ। ਮੈਂ ਕਿਤਾਬੀ ਗਲਾਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ੳਹ ਕੁਝ ਲਿਖਦਾ ਤੇ ਬੋਲਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਇਸ ਰੋਗ ਕਾਰਣ ਮੇਰੇ ਖੁੱਦ ਨਾਲ ਵਾਪਰਦੀ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਦਿਨੀ ਹਸਪਤਾਲ ਤੋਂ ਘਰ ਪਰਤਣ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਮੇਰੇ ਦੋਸਤ ਨੂੰ ਪੈਰ ਦੇ ਤਲਵਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਇਆ। ਗੌਰ ਨਾਲ ਦੇਖਣ ਤੇ ਪੈਰ ਵਿੱਚ ਛਾਲੇ ਵਰਗਾ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਦਿਖਾਈ ਦਿਤਾ। ਇਸ ਨਿਸ਼ਾਨ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਮੈਂ ਪੁਛਿਆ ਕਿ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਹੋਇਆ। ਆਖਣ ਲਗਾ ਕਿ ਡਕਟਰ ਛੂ ਹੈਂ ਜਾਂ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਹੀ ਪਤਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਹੋੲਲ਼ਆ। ਮੇਰੇ ਮਿਤਰ ਨੇ ਦਸਿਆ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਇਸ ਛਾਲੇ ਨੂੰ ਭਰਨ ਲਈ ਇਸ ਤੇ ਏੰਟੀਸੇਪਟਿਕ ਕਰੀਮ ਲਗਾ ਲਈ। ਦੋ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਪੈਰ ਵਿੱਚ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਘਾਵ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੋਜੇ ਵਿੱਚ ਖੂਨ ਲਗਾ ਹੋਇਆ ਵਿਖਾ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਤੇਰੀ ਯਾਦ ਆਈ। ਫਿਰ ਵੀ ਇਹ ਸਧਾਰਣ ਜਿਹਾ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਸਰਜਨ ਡਾਕਟਰ ਦੇ ਕੋਲ ਜਾਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਸਮੱਝੀ। ਸਰਜਨ ਡਾਕਟਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਹ ਤਾਂ ਡਾਇਬਿਟਿਕ ਫੁੱਟ ਅਲਸਰ ਹੈ।
ਕੀ ਹੈ ਡਾਇਬਿਟਿਕ ਫੁੱਟ ਅਲਸਰ
ਮੈਨੂੰ ਘਬਰਾਹਟ ਹੋਈ ਸੱਚ ਵਿਚ ਡਾਇਬਿਟੀਜ ਦਾ ਅਸਰ ਆਪਣੇ ਕਈ ਅੰਗਾਂ ਉੱਤੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਡਾਇਬਿਟੀਜ ਦੇ ਕਾਰਨ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਘਾਵ ਜਾਂ ਛਾਲੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਧਿਆਨ ਨਾ ਦੇਣ ਤੇ ਇਹ ਘਾਵ ਵੱਧਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਵਿਅਕਤੀ ਗੰਭੀਰ ਸੰਕਰਮਣ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਡਾਇਬਿਟਿਕ ਫੁੱਟ ਅਲਸਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਾਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਾਵਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੁਆਤ ਬਹੁਤ ਸਧਾਰਣ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਲੋਕ ਸ਼ੁਰੁਆਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਨਜਰਅੰਦਾਜ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਡਾਇਬਿਟੀਜ ਦੇ 28% ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਰੀਜਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਜਰੂਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਸ਼ੁਰੁਆਤ ਤੋਂ ਹੀ ਸਾਵਧਾਨੀ ਰੱਖੋ ਤਾਂ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਚਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਕਿੰਨਾ ਖਤਰਨਾਕ ਹੈ ਡਾਇਬਿਟਿਕ ਫੁੱਟ ਅਲਸਰ
ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਟਿਸ਼ੂਜ ਸਰੀਰ ਦੇ ਹੋਰ ਅੰਗਾਂ ਦੇ ਟਿਸ਼ੂਜ ਦੀ ਆਸ਼ਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮੁਲਾਇਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇੰਫੇਕਸ਼ਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਮਾਂਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਹੱਡੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸੌਖ ਨਾਲ ਫੈਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਡਾਇਬਿਟੀਜ ਦੇ ਮਰੀਜਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁੱਧ ਆਕਸੀਜਨਿਉਕਤ ਖੂਨ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਇਹ ਇੰਫੇਕਸ਼ਨ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਤਿਆਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਧਿਆਨ ਨਾ ਦੇਣ ਤੇ ਇੰਫੇਕਸ਼ਨ ਇੰਨਾ ਫੈਲ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਪੈਰ ਕੱਟ ਕਰ ਵੱਖ ਕਰਣ ਪੈਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂਕਿ ਇੰਫੇਕਸ਼ਨ ਸਰੀਰ ਦੇ ਦੂੱਜੇ ਅੰਗਾਂ ਤੱਕ ਨਾ ਪੁੱਜੇ।
ਡਾਇਬਿਟੀਜ ਦੇ ਮਰੀਜ ਕਿਵੇਂ ਬਚੀਏ ਡਾਇਬਿਟਿਕ ਫੁੱਟ ਅਲਸਰ ਦੇ ਖਤਰੇ ਤੋਂ?
ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਡਾਇਬਿਟੀਜ ਹੈ ਤਾਂ ਕੁੱਝ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖ ਕਰ ਤੁਸੀ ਡਾਇਬਿਟਿਕ ਫੁੱਟ ਅਲਸਰ ਦੇ ਖਤਰੇ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰ ਸੱਕਦੇ ਹੋ।
ਬਲਡ ਸ਼ੁਗਰ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਰੱਖ ਕਰ ਤੁਸੀ ਸੰਕਰਮਣ ਦੇ ਖਤਰੇ ਨੂੰ ਘੱਟ ਸੱਕਦੇ ਹੋ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੇ ਬਲਡ ਵਿੱਚ ਗਲੂਕੋਜ ਲੇਵਲ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਰਹੇਗਾ ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਚੋਟ, ਘਾਵ ਆਦਿ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਸੌਖ ਅਤੇ ਜਲਦੀ ਤੋਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਬਲਡ ਸ਼ੁਗਰ ਸਧਾਰਣ ਜਿਹੇ ਰਹਿਣ ਨਾਲ ਘਾਵ ਤੇਜੀ ਨਾਲ ਭਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਬਲਡ ਸ਼ੁਗਰ ਵਧਾ ਹੋਇਆ ਹੋਣ ਉੱਤੇ ਘਾਵ ਭਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਵਧਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜਿਵੇਂ ਹਰ ਕੋਈ ਆਣੇ ਚਿਹਰੇ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਅੱਗੇ ਖਲੋ ਕੇ ਨਿਹਾਰਦਾ ਹੈ ਉਵੇਂ ਹੀ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਤੇ ਰੋਜ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖੋ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੈਰਾਂ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਛਾੱਲਾ, ਲਾਲ ਨਿਸ਼ਾਨ ਜਾਂ ਘਾਵ ਦਿਸਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਬਿਨਾਂ ਦੇਰੀ ਕੀਤੇ ਤੁਰੰਤ ਡਾਕਟਰ ਨਾਡਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰੋ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਤਲਵੇ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਵਿੱਚ ਸਮੱਸਿਆ ਆ ਰਹੀ ਹੈ ਤਾਂ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇਸ ਨੂੰ ਵੇਖੋ।
ਆਮਤੌਰ ਉੱਤੇ ਅਜਿਹੇ ਫੁੱਟ ਅਲਸਰ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਣ ਲਈ ਡਾਕਟਰ ਤਵਚਾ ਵਿੱਚ ਇੰਫੇਕਸ਼ਨ ਵਾਲੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਕੱਟ ਕੇ ਵੱਖ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਦੇ ਨਾਲ ਘਾਵ ਭਰਨ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰੀਆ ਤੇਜ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਡਾਕਟਰ ਤੁਹਾਡੇ ਘਾਵ ਉੱਤੇ ਡਰੇਸਿੰਗ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਰੇਗੁਲਰ ਬਦਲਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਹੀ ਪੱਟੀ ਜਾਂ ਰੂਈ ਨੂੰ ਕਈ ਦਿਨ ਘਾਵ ਉੱਤੇ ਲਗਾਏ ਰਹਿਣ ਨਾਲ ਵੀ ਇੰਫੇਕਸ਼ਨ ਵਧਦਾ ਹੈ।
ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਡਾਇਬਿਟਿਕ ਫੁੱਟ ਅਲਸਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੁੱਝ ਦਿਨ ਲਈ ਆਰਾਮ ਕਰਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦੇ ਸੱਕਦੇ ਹਨ।
ਜੇਕਰ ਪੈਰਾਂ ਦਾ ਘਾਵ ਚਾਰ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਾਂ ਇੰਫੇਕਸ਼ਨ ਤੁਹਾਡੀ ਹੱਡੀਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁਂਚ ਗਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਕਰਾਉਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦੇ ਸੱਕਦੇ ਹਨ।
ਮੈਂ ਅੰਤ ਵਿਚ ਇਕੋ ਸਲਾਹ ਦੇਣਾਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਸ ਰੋਗ ਨੂੰ ਜਿਤਨਾ ਜਾਲਦੀ ਪਕੜ ਲਵੋਗੇ ਉਤਨਾ ਚੰਗਾ ਦੇਰੇ ਬਸ ਦੇਰ ਹੀ ਕਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਵੱਡਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਕ ਹੋਰ ਜਰੂਰੀ ਗਲ ਕਿ ੲਸ ਰੋਗ ਦੇ ਹੋਣ ਤੇ ਆਪਣੇ ਮੈਡੀਸਨ ਦੇ ਡਾਕਟਰ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾ ਸਰਜਨ ਨਾ ਸੰਪਰਕ ਕਰੇ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿਚ ਰਹੋ ਅਲਸਰ ਦੇ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਦ ਵੀ।

ਡਾ: ਹਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਕਾਲਰਾ ਤੇ ਡਾ: ਰਿਪੁਦਮਨ ਸਿੰਘ
ਸੱਦਭਾਵਨਾ ਮੈਡੀਕਲ ਤੇ ਹਾਰਟ ਇੰਸਟੀਚਿਓਟ
ਪਟਿਆਲਾ 147001
ਮੋ: 9815379974, 9815200134

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

%d bloggers like this: