ਇੱਕ ਦਰਵੇਸ਼ ਨੇਤਾ ਸਨ-ਸ੍ਰੀ ਅਟੱਲ ਬਿਹਾਰੀ ਵਾਜਪਾਈ

ss1

ਇੱਕ ਦਰਵੇਸ਼ ਨੇਤਾ ਸਨ-ਸ੍ਰੀ ਅਟੱਲ ਬਿਹਾਰੀ ਵਾਜਪਾਈ

ਸ੍ਰੀ ਅਟਲ ਬਿਹਾਰੀ ਵਾਜਪਾਈ ਲਗਾਤਾਰ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨਮੰਤਰੀ ਬਣੇ ਸਨ। ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਇਹ ਮੁਕਾਮ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਉਹ ਪਹਿਲੇ ਗੈਰ ਕਾਂਗਰਸੀ ਨੇਤਾ ਹੋਏ।ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਜੀਵਨ ਰਾਜਨੀਤੀ , ਕਵਿਤਾ ਅਤੇ ਸਾਦਗੀ ਦੇ ਵਿੱਚ ਬੀਤਿਆ ।ਬੀਤੇ ਦੋ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਕਿਡਨੀ ਵਿੱਚ ਸੰਕਰਮਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਹ ਦਿੱਲੀ ਸ‍ਥ‍ਿਤ ਏਮਸ ਹਸ‍ਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਸਨ।
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਇੱਕ ਸਵਾਲ ਅਜਿਹਾ ਹੈ ,ਜਿਸਦਾ ਸਹੀ ਜਵਾਬ ਅਤੇ ਠੋਸ ਕਾਰਨ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸਵਾਲ ਇਹ ਕਿ ਅਟਲ ਬਿਹਾਰੀ ਵਾਜਪਾਈ ਨੇ ਕਦੇ ਵਿਆਹ ਕ‍ਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ?ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਰਵਜਨਕ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਸਨ ਤੱਦ ਅਕਸਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਇਹ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੁਸਕਰਾਉਂਦਿਆਂ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਰੁਝੇਵਿਆਂ ਦੇ ਚਲਦੇ ਅਜਿਹਾ ਮੁਮਕਿਨ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਿਆ ।ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਰੀਬੀਆਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਰਾਜਨੀਤਕ ਸੇਵਾ ਦਾ ਵਰਤ ਲੈਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਹ ਸਾਰਾ ਜੀਵਨ ਕੁਆਰੇ ਰਹੇ।ਉਨ੍ਹਾਂਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਆਪ ਸੇਵਕ ਸੰਘ ਲਈ ਪੂਰੀ ਉਮਰ ਕੁਆਰਾ ਰਹਿਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਲਿਆ ਸੀ।
ਇਸ ਸਵਾਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਸਾਬਕਾ ਸੰਪਾਦਕ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਕਾਂਗਰਸ ਨੇਤਾ ਰਾਜੀਵ ਸ਼ੁਕਲਾ ਨੇ ਵੀ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਪੁੱਛ ਲਿਆ ਸੀ।ਇਸਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਘਟਨਾ ਚੱਕਰ ਅਜਿਹਾ ਚੱਲਦਾ ਗਿਆ ਕਿ ਮੈਂ ਉਸ ਵਿੱਚ ਉਲਝਦਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਦਾ ਮਹੂਰਤ ਨਹੀਂ ਨਿਕਲ ਸਕਿਆ।
ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸ਼ੁਕਲਾ ਜੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਅਫੇਅਰ ਵੀ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ? ਚਿਹਰੇ ਤੇ ਮੁਸਕਰਾਹਟ ਲਿਆਉਂਦਿਆਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ਅਫੇਅਰ ਦੀ ਚਰਚਾ ਸਰਵਜਨਕ ਰੂਪ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ।ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਬੂਲ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਇਕੱਲਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ।ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਇੱਕ ਸਵਾਲ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ,”ਹਾਂ, ਮੈਂ ਇਕੱਲਾ ਮਹਿਸੂਸ ਤਾਂ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।ਇਸ ਦੁਨਿਆਵੀ ਭੀੜ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਕੱਲਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 40 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ,ਜਦੋਂ ਉਹ ਗਵਾਲੀਅਰ ਦੇ ਇੱਕ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪੜਾਈ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ , ਦੋਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਨੂੰ ਕਦੇ ਕੋਈ ਨਾਮ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਪਰ ਕੁਲਦੀਪ ਨਇਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਖੂਬਸੂਰਤ ਪ੍ਰੇਮ ਕਹਾਣੀ ਸੀ।ਸ੍ਰੀ ਅਟਲ ਬਿਹਾਰੀ ਵਾਜਪਾਈ ਅਤੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਕੌਲ ਦੇ ਵਿੱਚ ਚੱਲੇ ਇਸ ਰਿਸ਼ਤੇ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਖੂਬ ਚਰਚਾ ਵੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਸੰਪਾਦਕ ਗਿਰੀਸ਼ ਨਿਕਮ ਨੇ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਅਟਲ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਕੌਲ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਅਨੁਭਵ ਦੱਸੇ।ਉਹ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਅਟਲ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਸਨ , ਜਦੋਂ ਉਹ ਪ੍ਰਧਾਨਮੰਤਰੀ ਨਹੀਂ ਬਣੇ ਸਨ।ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਜਦੋਂ ਅਟਲ ਜੀ ਦੇ ਘਰ ਉੱਤੇ ਫੋਨ ਕਰਦੇ ਸਨ ਤਦ ਫੋਨ ਸ੍ਰੀਮਤੀ ਕੌਲ ਚੁੱਕਿਆ ਕਰਦੀ ਸੀ।ਇੱਕ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਹੋਈ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਾਣ ਪਹਿਚਾਣ ਕੁੱਝ ਇੰਝ ਕਰਾਈ ਸੀ,” ਮੈਂ ਸ੍ਰੀਮਤੀ ਕੌਲ ,ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਕੌਲ ਹਾਂ।ਵਾਜਪਈ ਜੀ ਅਤੇ ਮੈਂ 40 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਜਿਆਦਾ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਦੋਸਤ ਰਹੇ ਹਾਂ।”
ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਅਟੱਲ ਬਿਹਾਰੀ ਵਾਜਪਾਈ ‘ਤੇ ਲਿਖੀ ਗਈ ਕਿਤਾਬ : “ਅ ਮੈਨ ਆਫ ਆਲ ਸੀਜਨਸ” ਦੇ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਸੰਪਾਦਕ ਕਿੰਗਸ਼ੁਕ ਨਾਗ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਬਲਿਕ ਰਿਲੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨਲ ਸੁਨੀਤਾ ਬੁੱਧੀਰਾਜਾ ਦੇ ਸ੍ਰੀਮਤੀ ਕੌਲ ਨਾਲ ਚੰਗੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਸਨ।ਉਹ ਅਜਿਹੇ ਦਿਨ ਸਨ ਜਦੋਂ ਮੁੰਡੇ ਅਤੇ ਕੁੜੀਆਂ ਦੀ ਦੋਸਤੀ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।ਇਸ ਲਈ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਪਿਆਰ ਹੋਣ ਉੱਤੇ ਵੀ ਲੋਕ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦਾ ਇਜ਼ਹਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਪਾਉਂਦੇ ਸਨ।ਇਸਦੇ ਬਾਅਦ ਵੀ ਜਵਾਨੀ ਵਿਚ ਅਟਲ ਜੀ ਨੇ ਲਾਇਬਰੇਰੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਅੰਦਰ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਲਈ ਇੱਕ ਚਿੱਠੀ ਰੱਖੀ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂਨੂੰ ਉਸ ਪੱਤਰ ਦਾ ਕੋਈ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ।ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਕੌਲ ਦੇ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰਿਕ ਕਰੀਬੀ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਤੋਂ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਕਿ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਉਹ ਅਟਲ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ ,ਪਰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਜਬਰਦਸਤ ਵਿਰੋਧ ਹੋਇਆ।ਹਾਲਾਂਕਿ ਅਟਲ ਜੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸਨ,ਪਰ ਕੌਲ ਆਪਣੇ ਨੂੰ ਕਿਤੇ ਬੇਹਤਰ ਕੁਲ ਚੋਂ ਮੰਨਦੀ ਸੀ।
ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ੍ਰੀ ਅਟਲ ਬਿਹਾਰੀ ਵਾਜਪਾਈ ਦੇ ਬਾਰੇ ਚ ਅਕਸਰ ਇਹ ਵੀ ਭੁਲੇਖਾ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਮੂਲ ਰੂਪ ਤੋਂ ਕਿੱਥੇ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਹਨ।ਅਜਿਹਾ ਇਸ ਲਈ ਵੀ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਕਦੇ ਗਵਾਲੀਅਰ ਤੋਂ ਚੋਣ ਲੜਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਕਦੇ ਲਖਨਊ ਤੋਂ।ਉਹਨਾਂ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਦੌਰਾਨ ਇਜ਼ਹਾਰ ਕਰਦਿਆਂ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਜੱਦੀ ਪਿੰਡ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੈ।ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਪਿੰਡ ਛੱਡਕੇ ਆਗਰਾ ਚਲੇ ਗਏ ਸਨ , ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗਵਾਲੀਅਰ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਮਿਲ ਗਈ।
ਮੈਂਂ ਗਵਾਲੀਅਰ ‘ਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ।ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦਾ ਵੀ ਹਾਂ ਅਤੇ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦਾ ਵੀ ਹਾਂ।
ਸ੍ਰੀ ਅਟੱਲ ਬਿਹਾਰੀ ਵਾਜਪਾਈ ਦਾ ਜਨਮ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਗਵਾਲੀਅਰ ਵਿੱਚ 25 ਦਸੰਬਰ 1924 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ ।ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਬਿਹਾਰੀ ਵਾਜਪਾਈ ਸਿਖਿਅਕ ਸਨ।ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਤਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਜੀਆਂ ਸਨ। ਉਂਝ ਮੂਲ ਰੂਪ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਬੰਧ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਆਗਰਾ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਟੇਸ਼ਵਰ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਸੀ।
ਜਵਾਨੀ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕੰਮਿਉਨਿਸਟ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਸਨ। ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਸਾਫ਼ ਇਨਕਾਰ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਵੀ ਕੰਮਿਉਨਿਸਟ ਨਹੀਂ ਰਹੇ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੰਮਿਉਨਿਸਟ ਸਾਹਿਤ ਜਰੂਰ ਪੜ੍ਹਿਆ ਹੈ।ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਸੀ,” ਇੱਕ ਬਾਲਕ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਮੈਂ ਆਰਿਆਕੁਮਾਰ ਸਭਾ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਬਣਿਆ ਸੀ।”
ਇਸਦੇ ਬਾਅਦ ਉਹ ਆਰ.ਐਸ.ਐਸ. ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਏ ਅਤੇ ਪੱਕੇ ਤੌਰ ਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜ ਗਏ।ਕੰਮਿਉਊਨਿਜਮ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਇੱਕ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਅਤੇ ਫਲਸਫੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਿਆ ਸੀ।ਚਾਹੇ ਉਹ ਕੰਮਿਉਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਨਹੀਂ ਰਹੇ,ਪਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰੁਚੀ ਸੀ ਅਤੇ ਕੰਮਿਉਨਿਸਟ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਪਾਰਟੀ ਸੀ ਜੋ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਗਠਿਤ ਕਰਕੇ ਅੱਗੇ ਵੱਧਦੀ ਸੀ ।ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਏ ਅਤੇ ਕਾਲਜ ਦੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ।ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਕਿ ਇਕੱਠੇ ਸਤਿਆਰਥ ਅਤੇ ਕਾਰਲ ਮਾਰਕਸ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ , ਦੋਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਅੰਤਰਵਿਰੋਧ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਦੌਰਾਨ ਉਹਨਾਂ ਇਹ ਵੀ ਕਬੂਲ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂਨੂੰ ਖਾਣਾ ਬਣਾਉਣਾ ਕਾਫ਼ੀ ਪਸੰਦ ਹੈ।ਉਨ੍ਹਾਂਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ,”ਮੈਂ ਖਾਣਾ ਵਧੀਆ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹਾਂ , ਮੈਂ ਖਿਚੜੀ ਚੰਗੀ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹਾਂ , ਹਲਵਾ ਚੰਗਾ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹਾਂ , ਖੀਰ ਚੰਗੀ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹਾਂ।ਸਮਾਂ ਕੱਢਕੇ ਖਾਣਾ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹਾਂ। ਇਸਦੇ ਇਲਾਵਾ ਘੁੰਮਦਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਵੀ ਸੁਣਦਾ ਹਾਂ ,ਨਵੇਂ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦਾ ਹਾਂ।”
ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 1999 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਦੇਸ਼ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬਣੇ ਸਨ।ਪਰ ਸੰਸਦ ਚ ਬਹੁਮਤ ਸਾਬਤ ਨਾਂ ਕਰ ਸਕਣ ਕਾਰਨ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ 13 ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਇਸ ਪਦ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇਣਾ ਪਿਆ ਸੀ।ਦੂਸਰੀ ਵਾਰ ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਗੱਠਜੋੜ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਸਹੁੰ ਚੁੱਕੀ ਸੀ ,ਪਰ 11 ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਟੁੱਟ ਗਈ ਸੀ।ਤੀਸਰੀ ਵਾਰ ਹੋਈਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਚ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪਾਰਟੀ ਬਹੁਮਤ ਨਾਲ ਜਿੱਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ 1999 ਤੋਂ 2004 ਤੱਕ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਰਹੇ ਸਨ।ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਆਪਣੀ ਸੂਝਵਾਨਤਾ ਨਾਲ ਸਾਰੀਆਂ ਸਹਿਯੋਗੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈਕੇ ਚੱਲਣ ਚ ਕਾਮਯਾਬ ਰਹੇ ਸਨ।
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਰਲ,ਸੁੰਘੜ ਅਤੇ ਮਿਲਾਪੜੇ ਸੁਭਾਅ ਤੋਂ ਲੱਗਦਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਰਾਜਨੇਤਾ ਸਨ।ਉਹ ਇੱਕ ਉੱਘੇ ਕਵੀ, ਚੰਗੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ, ਉਚੇਰੀ ਸੋਚ ਦੇ ਧਾਰਨੀ,ਤਿਆਗ ਦੀ ਮੂਰਤ ਅਤੇ ਹਰਇੱਕ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈਕੇ ਚੱਲਣ ਕਾਬਲੀਅਤ ਦੇ ਮਾਲਕ ਸਨ।
1996 ਚ 13 ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਤਿਆਗਣ ਸਮੇਂ ਉਹਨਾਂ
ਭਗਵਾਨ ਰਾਮ ਦੇ ਕਹੇ ਬਚਨ ਦੁਹਰਾਏ ਸਨ,” ਮੈਂ ਮੌਤ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਡਰਦਾ, ਡਰਦਾ ਹਾਂ ਤਾਂ ਸਿਰਫ ਬਦਨਾਮੀ ਤੋਂ।” ਆਪਣੇ 60 ਸਾਲਾ ਸਿਆਸੀ ਜੀਵਨ ਦੌਰਾਨ ਉਹਨਾਂ ਨਾ ਹੀ ਡਰਾਇਆ ਅਤੇ ਨਾਂ ਹੀ ਆਪ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਡਰੇ।ਉਹਨਾਂ ਸਾਧਾਰਨ ਅਤੇ ਬੇਦਾਗ ਸਿਆਸੀ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾਇਆ ਹੈ।
ਅੱਜ 16 ਅਗਸਤ 2018 ਨੂੰ ਸੰਖੇਪ ਬਿਮਾਰੀ ਪਿੱਛੋਂ ਇਹ ਦਰਵੇਸ਼ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਇਸ ਫਾਨੀ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਅਲਵਿਦਾ ਆਖ ਗਿਆ ਹੈ।ਬੇਸ਼ੱਕ ਅੱਜ ਉਹ ਸਾਡੇ ਦਰਮਿਆਨ ਨਹੀਂ ਹਨ,ਪਰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋੜ੍ਹ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਵਜੋਂ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਲਿਆ ਜਾਂਂਦਾ ਰਹੇਗਾ।

ਸਤਨਾਮ ਸਿੰਘ ਮੱਟੂ
ਬੀਂਬੜ੍ਹ,ਸੰਗਰੂਰ।
9779708257

Share Button

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *